Οι διδάσκοντες στο Ελληνικό Ανοικτό Πανεπιστήμιο (ΕΑΠ) διαφοροποιούνται από το διδακτικό προσωπικό των υπολοίπων ΑΕΙ της χώρας μας, επειδή συμπληρωματικά με κάθε άλλη ιδιότητα που χαρακτηρίζει το εκπαιδευτικό προσωπικό των πανεπιστημίων, είναι εκπαιδευτές ενηλίκων που χρησιμοποιούν τη μεθοδολογία της εκπαίδευσης από απόσταση.

Σύμφωνα με το ΕΑΠ (Κόκκος, 2001) η λειτουργία ενός K.Σ. έγκειται στα εξής:

(α) Δεν διδάσκει με την κλασική σημασία της έννοιας. Στην εκπαίδευση από απόσταση ο φοιτητής διδάσκεται μέσω του διδακτικού υλικού. Το μέλος Σ.Ε.Π. (Συμβουλευτικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό) συμβουλεύει τους φοιτητές τους βοηθάει να αξιοποιήσουν το διδακτικό υλικό, τους εμψυχώνει, τους υποστηρίζει στην πορεία της μάθησης.

(β) Αξιολογεί τις γραπτές εργασίες που του στέλνουν οι φοιτητές και παρέχει πλήρη ανατροφοδότηση.

(γ) Επικοινωνεί τακτικά με τους φοιτητές (ταχυδρομικά, τηλεφωνικά ή ηλεκτρονικά).

(δ) Συναντά τους φοιτητές πέντε φορές το χρόνο στις Ομαδικές Συμβουλευτικές Συναντήσεις (Ο.Σ.Σ.) όπου δίνει επεξηγήσεις και πληροφορίες για τις σπουδές και συντονίζει την επεξεργασία απόψεων σχετικά με τα μελετώμενα ζητήματα.

Σε ότι αφορά τις Ο.Σ.Σ. ο Κόκκος (1998)  αναφέρει πως o σκοπός μιας Ο.Σ.Σ. στο ΕΑΠ δεν είναι να πραγματοποιηθούν συμπληρωματικά μαθήματα. Στη διάρκειά της:

• δίνονται πληροφορίες και επεξηγήσεις για το πρόγραμμα σπουδών,
• γίνεται συμβουλευτική υποστήριξη προς τους φοιτητές,
• πραγματοποιούνται ασκήσεις,
• γίνεται επεξεργασία απόψεων, καθώς και
• αξιολόγηση και προγραμματισμός των εκπαιδευτικών δράσεων.

Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει η πρώτη Ο.Σ.Σ. Εκεί θα τεθούν οι βάσεις της διεργασίας μάθησης και θα γίνει επεξεργασία βασικών μεθοδολογικών ζητημάτων, όπως:

• δεξιότητες προγραμματισμού,
• δεξιότητες σχεδιασμού εκπαιδευτικού υλικού,
• γνώση του αντικειμένου,
• ικανότητα αποτίμησης αναγκών των εκπαιδευόμενων,
• δεξιότητες διαπροσωπικής επικοινωνίας, δεξιότητες ανάδρασης,
• δεξιότητες παρουσίασης, θεμελιώδη γνώση τεχνολογίας, δεξιότητες αξιολόγησης,
• ομαδικότητα / συνεργασία, γνώση διδακτικών στρατηγικών,
• γνώση χειρισμού ομάδων,
• δεξιότητες συμπεριφοράς,
• δεξιότητες υποβολής ερωτήσεων,
• γνώση θεωρίας εκπαίδευσης ενηλίκων,
• δεξιότητες συμβουλευτικής και γνώση υπηρεσιών υποστήριξης.

Η συζήτηση γύρω από τα ζητήματα αυτά θα συνεχιστεί βέβαια στις επόμενες συναντήσεις. Στην πρώτη Ο.Σ.Σ., όμως, θα τεθούν τα θεμέλια, που θα καθορίσουν την πορεία. Σε κάθε περίπτωση, εκείνο που κερδίζει ο Καθηγητής-Σύμβουλος (Κ.Σ.) μέσα από την προσπάθειά του να προσεγγίσει κάποιους στόχους, είναι η κατ’ επέκταση διευκόλυνσή του ως προς (α) την επιλογή του μαθησιακού περιεχομένου και των εποπτικών μέσων, (β) την ανάπτυξη των μαθησιακών δραστηριοτήτων και (γ) τοn σχεδιασμό του πώς θα εκτιμήσει τη μάθηση και θα αξιολογήσει τη διδασκαλία.

Επομένως, εάν στόχος μας είναι να ενδυναμώσουμε την αυτονομία του φοιτητή, τότε θα πρέπει να έχουμε κατά νου, όχι απλώς στόχους που σχετίζονται με το μαθησιακό περιεχόμενο και τη διδακτική μεθοδολογία, αλλά, επίσης, στόχους με βάση τους οποίους ο φοιτητής – όπως προτείνει ο ουμανιστής ψυχολόγος Carl Rogers (1961):

• αρχίζει να βλέπει τον εαυτό του διαφορετικά,
• αποδέχεται περισσότερο τον εαυτό του και τα αισθήματά του,
• γίνεται περισσότερο το άτομο που θέλει να είναι,
• γίνεται περισσότερο ευέλικτος στις επιλογές του,
• υιοθετεί περισσότερο ρεαλιστικούς στόχους για τον εαυτό του,
• γίνεται περισσότερο αποδεκτός από τους άλλους.

Ως προς τη σκέψη του περιεχομένου υπάρχουν δύο προσεγγίσεις (Rowntree, 1996) (βλ. Πίνακα 1):

(α) εκείνη που θέτει στο επίκεντρό της το γνωστικό αντικείμενο, κι

(β) εκείνη που θέτει στο επίκεντρό της το φοιτητή.

Και στις δύο περιπτώσεις το σημαντικό στοιχείο είναι πως είναι πολύ εύκολο να συμπεριλάβουμε περισσότερο υλικό από αυτό που οι φοιτητές δικαιολογημένα μπορεί να περιμένουν να χειριστούν στη στιγμή που τους το προσφέρουμε.

Με τι είδους εκπαιδευτικές τεχνικές μπορούν να εμπλακούν οι φοιτητές στη διαδικασία μιας Ο.Σ.Σ;

Η απάντηση στην παραπάνω δραστηριότητα μπορεί να δοθεί μέσα από ένα σύνολο εναλλακτικών δράσεων, όπως:

• να θέσουν ερωτήματα,
• να κάνουν παρατηρήσεις,
• να εκτιμήσουν γεγονότα και καταστάσεις,
• να επιχειρηματολογήσουν για μία θέση,
• να αναπτύξουν ένα σχέδιο.

Οι βασικές εκπαιδευτικές τεχνικές οι οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε μία Ο.Σ.Σ. είναι:

(α) Καταιγισμός ιδεών

(β) Χιονοστιβάδα

(γ) Συζήτηση

(δ) Debates

(ε) Παιχνίδι ρόλων

(στ) Μελέτη Περίπτωσης

(ζ) Ομάδες Εργασίας

(η) Προσομοίωση

Κατά τη διεξαγωγή μίας Ο.Σ.Σ., μπορούμε να επιλέξουμε από μία ποικιλία μέσων, εκείνα που θα εξυπηρετήσουν αποτελεσματικότερα τα προσδοκώμενα αποτελέσματά μας. Τέτοια μέσα, κατά περίσταση, μπορεί να είναι έντυπο υλικό (βιβλία, σημειώσεις, οδηγίες, τεστ, βιβλιογραφίες, χάρτες, φωτογραφίες, εφημερίδες, περιοδικά, γραπτό υλικό που έχουν ανταλλάξει οι φοιτητές με τον Κ.Σ.), DVD, ραδιοφωνικές εκπομπές, τηλεοπτικά προγράμματα, διαδίκτυο, ΡΡΤ, τηλεφωνικές συζητήσεις, βιντεοδιάσκεψη, ανθρώπινη αλληλεπίδραση (ομάδες εργασίας φοιτητών, εργαστήρια, κλπ.).