1.2 Διερεύνηση των κοινωνικών / οικονομικών συνθηκών & εξελικτική πορεία της ΑεξΑΕ
Σκοπός αυτής της διδακτικής ενότητας είναι η διερεύνηση με τη βοήθεια των βιβλιογραφικών πηγών των κοινωνικών και οικονομικών συνθηκών που συνέβαλαν στην εξέλιξη της ΑΕξΑΕ.
Το πρώτο κείμενο αναφέρεται στην εξέλιξη της ΑεξΑΕ στις ΗΠΑ, ενώ το δεύτερο ανιχνεύει τις οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες που συνέβαλαν στην διαμόρφωση της ΑΕξΑΕ στην Ευρώπη και την Αφρική.
Το τρίτο κείμενο επιχειρεί να αποτυπώσει τις κοινωνικές συνθήκες οι οποίες συνέβαλαν στην δημιουργία και εξέλιξη του Βρετανικού Ανοικτού Πανεπιστημίου, ενώ το τέταρτο κείμενο εξετάζει τους παράγοντες που επηρέασαν την εξέλιξη της ΑΕξΑΕ τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα. Τέλος το πέμπτο κείμενο εστιάζει στις συνθήκες διαμόρφωσης του Ελληνικού Ανοιχτού Πανεπιστημίου.
A. Η εξέλιξη της ΑεξΑΕ στις Η.Π.Α.
Το πρώτο κείμενο του Farhad Saba (2005) αναφέρεται στην εξέλιξη της ΑΕξΑΕ στις ΗΠΑ.
Μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο το άρθρο πατώντας κλικ εδώ.
Πηγή: Λιοναράκης Α. (Επ) (2016). Ανοικτή και εξ Αποστάσεως Εκπαίδευσης – Στοιχεία θεωρίας και πράξης. Αθήνα: Προπομπός, σ.11
Β. Η εξέλιξη της ΑεξΑΕ στην Ευρώπη (οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες)
Ο Alan Tait το 2008 δημοσίευσε μια εργασία συγκρίνοντας τις κοινωνικές και πολιτικές συνθήκες διαμόρφωσης ανοιχτών πανεπιστημίων στην Αγγλία, τη Νότια Αφρική, στην Ε.Σ.Σ.Δ., και στην Ισπανία (Tait, 2008) και κατέληξε στο ότι τα ανοικτά πανεπιστήμια μπορούν να εξυπηρετήσουν μια ποικιλία από ρητές πολιτικές ιδεολογίες, αλλά στην πραγματικότητα μπορούν και να καταργηθούν όταν η πολιτική και η κοινωνία πάνε σε διαφορετικές κατευθύνσεις.
Παράλληλα, βασική προϋπόθεση για την επιτυχία των Ανοιχτών Πανεπιστημίων είναι να είναι σε θέση:
Να βοηθήσουν στην εθνική και οικονομική ανάπτυξη.
Να ανταποκριθούν στη λαϊκή απαίτηση.
Να διευρύνουν την πρόσβαση νέων φοιτητικών ομάδων.
Να παρέμβουν για να αλλάξουν το σύστημα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στο επίπεδο της ποιότητας και της καινοτομίας.
Β.1 Η εξέλιξη του Βρετανικού Ανοικτού Πανεπιστημίου (οι κοινωνικές συνθήκες)
Σύμφωνα με τους Κουστουράκη και Λιοναράκη (2006) οι κοινωνικές συνθήκες οι οποίες συνέβαλλαν στην δημιουργία και εξέλιξη του Βρετανικού Ανοικτού Πανεπιστημίου είναι οι εξής:
Για την ίδρυση του OU/UK στα 1969 η πολιτική διάσταση υπήρξε κυρίαρχη, καθώς θεμελιώθηκε με πρωτοβουλία του Εργατικού κόμματος και χαρακτηρίστηκε ως το «μεγαλύτερο εκπαιδευτικό δημοκρατικό πείραμα του 20ουαιώνα». Το γεγονός αυτό προκάλεσε έντονες αντιδράσεις από την πλευρά της αντιπολίτευσης και του τύπου. Ωστόσο εδώ εφαρμόστηκαν παλαιότερες και σύγχρονες ιδέες σχετικά με την αξιοποίηση της υπάρχουσας τεχνολογίας στη Βρετανική εκπαίδευση και την παροχή περισσότερων εκπαιδευτικών ευκαιριών στους πολίτες.
Με την ίδρυση του OU/UK έγινε προσπάθεια να προωθηθούν στην πράξη τα κυρίαρχα εκπαιδευτικά ιδεολογικά ρεύματα της δεκαετίας του 1960 (ισότητα ευκαιριών, θεωρία ανθρώπινου κεφαλαίου) και οι ιδέες της ισότητας των πολιτών στη μόρφωση, της ανοικτότητας της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης στην κοινωνία και της ανοικτότητας στις νέες επιστημονικές απόψεις, όπως συνέβει με την περίπτωση της «νέας κοινωνιολογίας της εκπαίδευσης», που εντάχθηκε στην ύλη των μαθημάτων του.
Η προώθηση, κατά τη δεκαετία του 1970, ριζοσπαστικών κοινωνιολογικών απόψεων από τα προγράμματα σπουδών του OU/UK, που αποτέλεσαν και κριτική στον κυρίαρχο δομολειτουργικό προσανατολισμό της εκπαίδευσης, έφεραν το ίδρυμα σε αντιπαράθεση με τη Συντηρητική κυβέρνηση της Θάτσερ. Ωστόσο το OU/UK συνέχισε να αναπτύσσεται εκφράζοντας μέσα από την προσπάθεια επέκτασής του στο εξωτερικό μια «ιμπεριαλιστική» διάσταση, ανάλογη με αυτή που αναπτύσσουν και άλλα συμβατικά Βρετανικά πανεπιστήμια. Κάτι, που γίνεται αντιληπτό από τη δημιουργία Κέντρων Σπουδών τόσο στις πρώην Βρετανικές αποικίες όσο και στις πρώην σοσιαλιστικές χώρες, όπως Ρωσία και Βουλγαρία. Βέβαια, η βασική διαφορά του OU/UK από τα άλλα ιδρύματα έγκειται στο γεγονός ότι η εφαρμογή της ‘εξ αποστάσεως εκπαίδευσης’ αποτέλεσε και την κινητήρια δύναμη στην επέκτασή του σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Με την ίδρυση και ανάπτυξη του OU/UK δημιουργείται ένα ολοκληρωμένο εκπαιδευτικό μοντέλο, το οποίο κυριαρχεί μέχρι και σήμερα ως σημείο αναφοράς για ανάλογα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Οι σύγχρονες προοδευτικές εκπαιδευτικές επιλογές του το χαρακτηρίζουν εξ αρχής, με αποτέλεσμα από μόνο του να αποτελεί σημείο εξαιρετικού ερευνητικού ενδιαφέροντος.
Β.2 Η ΑΕξΑΕ διεθνώς και στην Ελλάδα (οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες
Σύμφωνα με τους Κουστουράκη και Παναγιωτακόπουλο (2000) οι παράγοντες που επηρέασαν την εξέλιξη της ΑΕξΑΕ τόσο διεθνώς όσο και στην Ελλάδα είναι οι εξής:
Μπορείτε να μελετήσετε ολόκληρο το άρθρο πατώντας κλικ εδώ
Τέλος στο παρακάτω απόσπασμα ο Λυκουργιώτης (1998) επιχειρεί μια σύνοψη των κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων που συνέβαλλαν στην διαμόρφωση της ΑΕξΑΕ στην Ελλάδα.
